Zioła różnego rodzaju-blog.

Nasienie lnu (Semen Lini). Ten znany pod nazwą siemienia lnianego surowiec roślinny, popularny w Polsce, jest łagodnie działającym lekiem przeczyszczającym, obfitującym w śluz. W tym celu mogą być używane nasiona nie rozdrobnione w da­wce 1 łyżka stołowa — 2—3 razy dziennie w dużej ilości płynu, w czasie jedzenia. Nadają się do leczenia przewlekłych za­parć i schorzeń jelitowych. Nastój (macerat) przyrządza się z 5—10 g nasion lnu i zalewa zimną wodą (2/t szkla­nki) na 20—30 min. Stosowane są w nieżycie żołądka i jelit. Wydzielony śluzowaty płyn używa się po lekkim podgrzaniu. Lek jest w zasadzie nieszkodliwy, powinien być jednak za­wsze stosowany w stanie napęcznionym. Jako lek przeciwzapalny, osłaniający, mo­że być również stosowany zewnętrznie w postaci okładów i kataplazmów.

Okres stosowania lukrecji w dużych daw­kach nie powinien przekroczyć 6 tygodni. Dłuższe przyjmowanie leków może wywo­łać obrzęki.
Korzeń lukrecji, poza wyżej wymienionymi postaciami, stosowany jest również w mieszankach ziołowych i jako odwar. Odwar przyrządza się z 2—4 g korzenia (łyżeczka do herbaty) na filiżankę wody, czas gotowania (pod przykryciem) 5—6 min, spożywa się po jedzeniu (V2 filiżanki). Można także stosować gotowe preparaty z lukrecji (Carbexolon, Castro i in.).

Korzeń lukrecji (Radix Glycyrrhizae). Lukrecja rośnie w krajach połud-niowo-wschodniej Europy, w rejonie Mo­rza Śródziemnego, i jest do Polski sprowa­dzana. Korzeń lukrecji ma smak wybitnie słodki i obfituje w triterpenowe saponiny. Wykazuje różne typy działania (p. też rozdz. Choroby układu oddechowego, ).W różnych postaciach (zagęszczonego soku, wyciągów) korzeń lukrecji jest sto­sowany jako lek wspomagający w choro­bie wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Przeciwwskazaniem jest nadciśnienie tęt­nicze, przewlekle zapalenie wątroby, mars-kość wątroby, małe stężenie potasu we krwi (powoduje wzmożone wydzielanie jonów potasu, a zatrzymanie jonów sodu). Zaleca się podawanie pokarmów obfitują­cych w potas.

Liść mięty pieprzowej (Fofium Men-thaeptper/tae). Surowiec pochodzi z upra­wianej w Polsce mięty pieprzowej, ob­fitującej w olejek eteryczny (Oleum Men-thaepiperitae). Jego głównym składnikiem jest mentol. Surowiec ma charakterystycz­ny zapach miętowy i smak lekko chłodzący związany z zawartością mentolu. Wykazuje działanie rozkurczowe, wzmagające wydzielanie soków trawiennych, szczególnie żółci. Stosowany jest w ostrych i prze­wlekłych nieżytach żołądkowych i jelito­wych połączonych z bolesnymi kurczami, także w niedoborach wydzielania żółci. Napar przyrządza się z około 1,5 g (1 łyżka stołowa) ziół, kilka razy dziennie między posiłkami.
W obrocie znajduje się także torebkowany liść mięty pieprzowej Menthafix oraz nale­wka miętowa (Tinctura Menthae), którą stosuje się w dawce 30—50 kropli na cukier lub w kieliszku wody kilka razy dziennie przed jedzeniem. Liść mięty pieprzowej jest składnikiem wielu mieszanek ziołowych stosowanych w chorobach żołądka, jelit wątroby i pę­cherzyka żółciowego, nerwicach wegeta­tywnych i in. Może być stosowany przez dłuższy czas.

Ziele krwawnika (Herba Millefolii). Krwawnik pospolity jest w Polsce bardzo rozpowszechniony i zbierany ze stanu na­turalnego. Zawiera również olejek eterycz­ny z chamazulenem, flawonoidy, a więc ma składniki podobne jak koszyczek ru­mianku. Stąd jego działanie wewnętrzne i zewnętrzne jest zbliżone do rumianku. Ponadto ziele krwawnika zawiera niewiel­ką ilość garbników (3—4%). Główny za­kres zastosowania to lekkie zaburzenia w funkcjonowaniu żołądka, jelit i dróg żółciowych, podobnie jak w przypadku rumianku.
Ziele krwawnika stosowane jest zwykle w mieszankach ziołowych lub w postaci naparu (podobnie jak ww. koszyczek ru­mianku). Zewnętrznie też w postaci okła­dów — w chorobach skóry. Podobne znaczenie i zastosowanie ma również kwiat (koszyczek) krwawnika (Fhs Millefolii).

Rumianek jest składnikiem wielu miesza­nek ziołowych i preparatów, np. Azulanu, który jest bogatym w chamazulen wycią­giem z koszyczków rumianku, Do użytku wewnętrznego i do płukań przygotowuje się napary w zwykłej propo­rcji tj. 1 łyżka stołowa ziół na 1 szklankę wrzącej wody — odstawić na 15 min; mogą też być zastosowane gotowe sasze­tki Chamo-fix.
Lek ten może być stosowany zarówno u małych dzieci, jak i osób w podeszłym wieku. Przyjmowany w dawkach umiar­kowanych nie wywołuje żadnych działań niepożądanych i jest nietoksyczny.

Koszyczek rumianku (Anthodium Cha-momitłae). Rumianek pospolity jest zna­nym, często stosowanym i cenionym le­kiem ziołowym pochodzenia krajowego. Uprawiany jest na plantacjach i zbierany ze stanu naturalnego. Zawiera różne składniki czynne, m.in. olejek eteryczny z przeciw-zapalnie działającymi składnikami chama-zulenem i a-bisabololem, ponadto flawo-noidy, śluz, które również wywierają dzia­łanie przeciwzapalne. Zespół składników ma też właściwości rozkurczowe i pewnedziałanie antyseptyczne. Surowiec ten znajduje szerokie zastosowanie zarówno wewnętrzne: w kurczach żołądkowe-jeli­towych, bólach brzucha itp. objawach, jak i zewnętrzne w stanach zapalnych błon śluzowych jamy ustnej, krtani — w postaci płukań, inhalacji, okładów—w chorobach skóry, zapaleniach spojówek i innych schorzeniach okulistycznych.

Cebula czosnku (Bulbus Allii sativi), stosowana głównie jako przyprawa; więk­sze dawki mają działanie przeciwbakteryj-ne, przeciwmiażdżycowe, przeć i wro baczę i in.Oprócz wyżej opisanych ziół i leków zioło­wych, wpływających pobudzająco na wy­dzielanie soku żołądkowego i innych so­ków trawiennych, a także działających wiatropędnie przez pobudzenie motoryki jelit, w warunkach domowych mogą być stosowane zioła w stanach skurczowych, bólach brzucha, wzdęciach, odbijaniu, uczuciu pełności, tj. objawach dysfunkcji przewodu pokarmowego. Ich stosowanie powinno być ograniczone do wstępnej likwidacji wymienionych objawów. W ra­zie braku poprawy należy bezwzględnie porozumieć się z lekarzem. Stosowanie niżej opisanych ziół w przypa­dkach przewlekłych niedomóg żołądko-wo-jelitowych jest możliwe przez dłuższy czas. Napary z koszyczków rumianku lub liści mięty pieprzowej mogą być używane jako codzienne herbatki ziołowe zamiast herbaty. Działają one profilaktycznie u osób z niesprawnym układem trawiennym.

Owoc kminku (Fructus Carvt), wykazu­jący też działanie wiatropędne, rozkurcza­jące i żółciopędne.
Owoc kolendry (Fructus Coriandri), ma­jący też działanie wiatropędne, rozkurcza­jące.
Owoc kopru włoskiego (Fructus Foeni-culi), wykazujący też działanie wiatropęd­ne, rozkurczające i wykrztuśne. Jako lek wiatropędny stosowany jest szczególnie u dzieci.
Owoc anyżu (Fructus Anisi), mający po­dobne właściwości jak owoc kopru włos­kiego, głównie jednak działający wykrztu-śnie.
Korzeń arcydziegla (Radix Archangeli-cae), mający też działanie rozkurczowe.

Ziele drapacza (Herba Cnici benedtcti). Ma również pewne znaczenie jako lek goryczowy i lekko żółciopędny. Stosowa­ne jest głównie w mieszankach ziołowych. Pochodzi z uprawy. Substancje gorzkie — podobnego typu jak w zielu piołunu.
Kłącze tataraku (Rhizoma Calami), Ró­wnież zawiera substancje gorzkie. Stoso­wane w zaburzeniach żołądkowych i jeli­towych.
Ziele bylicy (Herba Artemisiae) — o po­dobnym, ale nieco słabszym działaniu jak ziele piołunu.
Owocnia pomarańczy (Pericarpium Aurantii). Zawiera również substancje go­rzkie.
Działanie pobudzające wydzielanie soku żołądkowego i innych soków trawiennych wywierają też liczne zioła aromatyczne, zawierające olejki eteryczne, stosowane często jako przyprawy.